Ervaar jij je hoogsensitiviteit vooral als last? Lees dan even verder want in dit artikel ga ik je uitleggen hoe je dit effectief met de 7 fasen naar leiderschap over jezelf om kunt buigen naar een positieve HSP flow. Hierdoor kun je veel meer kunt gaan genieten van je sensitieve aard!

Heb jij geen moeite (meer) met je hoogsensitiviteit? Dan kunnen de fases verderop in dit artikel ook voor andere situaties heel nuttig zijn.

‘Ik heb vooral last van mijn hoogsensitiviteit’

Het valt me op dat hoogsensitiviteit vaak als lastig ervaren wordt. Op de facebookpagina vroeg ik of hoogsensitiviteit overwegend positief of negatief ervaren wordt. Maar liefst 43% gaf aan het als negatief te ervaren, getuige ook de vele reacties onder de post.

Klik op de afbeelding voor een vergroting

Er zijn tal van redenen te bedenken waarom dit zo ervaren wordt. In essentie ontbreekt het vaak aan voldoende contact met jezelf, je eigen behoeftes en verlangens. Jouw focus ligt dan in eerste plaats op je omgeving (wat vinden ze van mij, hoe kan ik de ander helpen etc).

Dat kan zoveel uitdagingen in je leven oproepen dat sommige hoogsensitieve mensen liever helemaal niet hoogsensitief zouden willen zijn. Misschien herken jij dat ook wel bij jezelf en verlang je naar een simpeler leven. Maar zodra je om leert gaan met jouw valkuilen en een positieve HSP flow gaat ervaren, worden ook je kwaliteiten vaak meer zichtbaar en weet ik zeker dat je dankbaar zult zijn voor je sensitieve eigenschap.

Problemen ombuigen naar mogelijkheden

De onderstaande afbeelding (klik hier voor een vergroting) is een model voor leiderschap over jezelf (en jouw leven). Wanneer jij je in een lastige situatie bevindt of moeite hebt met bepaalde aspecten van jezelf, is het aan jou hoe je hier mee om gaat.

Dit model geeft inzicht in hoe je daar nu mee omgaat en kan een opstapje zijn om te kiezen voor een andere & meer effectieve aanpak.

DE CIRKEL VAN 8

KIK 
Kijken In Kansen

DIP
Denken In Problemen

De 7 fases naar een positieve HSP flow

Laten we het model eens nader bekijken. Zoals je ziet heeft het het twee cirkels. De bovenste cirkel gaat over het kijken in mogelijkheden (KIK), de onderste cirkel over het denken in problemen (DIP). In beide cirkels zie je verschillende fases die uiteindelijk leiden tot óf verergering van de situatie of een einde van de situatie.

We nemen hieronder het accepteren van je hoogsensitiviteit als uitgangspunt, maar je kunt dit op allerlei probleemsituaties toepassen.

Kijken in Kansen, KIK

In de bovenste cirkel heb je een proactieve houding deze stelt je in staat om leiderschap over jezelf en je leven te nemen zodat jij jouw eigen leven creëert. Je bent niet (langer) onderhevig aan anderen en allerlei omstandigheden. Je maakt bewuste keuzes en je komt in de positieve HSP flow.

Denken in Problemen, DIP

In de onderste cirkel beleef je veelal onbewust en op een automatische piloot. Dit wordt ook wel een reactieve houding genoemd. Reactieve mensen wachten meer af en hebben de neiging om gebeurtenissen toe te schrijven aan anderen of externe omstandigheden.

Wanneer je moeite hebt met je hoogsensitiviteit en dit vooral als een last ziet kan het heel goed zijn dat je situaties hebt meegemaakt waarin jij je niet veilig voelde of waarin je niet gezien werd. Je ontwikkelt dan beschermingsmechanismen om hiermee om te gaan. Op dat moment zeer belangrijk maar wanneer je uit die situatie bent en je schiet nog steeds in dit mechanisme, wordt het vooral een last.

Positieve HSP flow

Je hoogsensitiviteit is hier dan niet direct het probleem want in feite is de mate waarin je wel of niet een proactieve houding is aangeleerd of aangemoedigd (in combinatie met je karakter en genen) meer de oorzaak. Dit is namelijk essentieel voor hoe je probleemsituaties omgaat.

Fase 1 Balen & Accepteren

Je baalt van de situatie en je kunt het niet accepteren. Je verzet je ertegen.

HSP flow

Als we het hebben over je hoogsensitief zijn ligt de nadruk vooral op het balen van alle valkuilen. Je verzet je tegen wat je nodig hebt. Grote kans dat je jezelf steeds aan het vergelijken bent met andere, niet hoogsensitieve mensen. Bijvoorbeeld: waarom kan ik niet hetzelfde zijn als andere mensen, ik ben anders en ik hoor er niet bij.

In deze fase volgt een essentiële stap (en meteen ook de moeilijkste!) namelijk het erkennen en accepteren van je situatie en het toelaten van gevoelens die daarbij horen.

Dat wil zeggen dat je het misschien op sommige momenten niet makkelijk vindt om hoogsensitief te zijn maar dat je accepteert wie je bent. Met alle voors en tegens die daarbij horen alsook ruimte en aandacht voor je emoties. Dat is de basis voor een positieve HSP flow!

Fase 2 Veroordelen | Hier en Nu


Je voelt je onkundig of minderwaardig en/of je hebt het gevoel dat alles aan de ander of de situatie ligt. Je hebt gedachten als: ik ben minder waard dan een ander, anderen begrijpen mij(n) hoogsensitiviteit niet, er is nu eenmaal niets te doen aan de valkuilen van mijn hoogsensitiviteit.

Het kan zijn dat deze situatie je doet herinneren aan iets wat je eerder hebt meegemaakt. Bijvoorbeeld dat je toen je jong was niet gezien werd of dat je niet zo moeilijk moest doen/niet zo gevoelig moest reageren. Het voelt dan nu (bewust of onbewust) alsof je er opnieuw niet mag zijn.

Wanneer je de situatie hebt geaccepteerd zoals deze is en erkent dat hij anders loopt dan je misschien wel zou willen ben je klaar voor de volgende fase. Vanuit erkenning en acceptatie kun je voor jezelf gaan beslissen wat je met deze situatie hier en nu wilt doen. Zo voorkom je tevens dat de geschiedenis zich, indien van toepassing, herhaald.

Nu komt de volgende stap ten aanzien van je hoogsensitief zijn; Wat zou je anders willen ervaren? Wat heb je nodig om met de lastige kanten ervan om te (leren) gaan? Welke signalen geven je emoties je hierbij? Wat kun je binnen de omstandigheden wél doen aan deze situatie? Gericht op het accepteren en zo prettig mogelijk leven met je hoogsensitiviteit.

Fase 3 Invloed


Je verzet, het gevoel minderwaardig te zijn en/of het gevoel dat alles buiten jezelf ligt in de twee vorige fases geven je het gevoel dat je geen enkele invloed op de situatie hebt en het je allemaal overkomt: waarom moet mij dit nu (weer) overkomen. Je maakt jezelf wijs dat je er niets aan kunt doen en je geeft je invloed uit handen.

Deze fase heeft ook zijn weerslag op je gevoel over je hoogsensitiviteit. Je hebt het gevoel dat je er niets aan kunt doen en de gevolgen (valkuilen) ervan lijdzaam moet ondergaan. Zo kun je bijvoorbeeld ervaren dat je altijd maar voor iedereen klaar moet staan en ‘nee’ zeggen egoïstisch is.

Vanuit je acceptatie en besluit wat je ermee wilt volgt het gevoel dat je invloed op de situatie hebt.Je kunt niet altijd de omstandigheden bepalen maar je hebt wél invloed op hoe je ermee omgaat. Betreft het een groepsproces (bijv familie/werk) dan maakt iedereen zijn eigen keuzes hierin. Richt je op de invloed die je wél hebt: zoals je eigen mening delen, je gevoelens & behoeftes uiten en ideeën aandragen.

Je hoogsensitiviteit is voor jou iets waar je wat mee kunt ook al is het misschien niet altijd even makkelijk. Soms zul je je weg moeten vinden in bepaalde situaties. Maar vanuit het vertrouwen dat je in staat bent deze te vinden kun je de hele wereld aan.

Fase 4 Verzet | Kracht


Je zit in een neerwaartse spiraal en je verzet wordt sterker. Je wilt dit niet maar je hebt voor je gevoel geen keuze. Vaak is dit net als alle andere fases in de DIP modus een automatische reactie. Je geeft je macht weg.

Je hebt het gevoel dat anderen belangrijker en meer waard zijn dan jou. Je ziet je hoogsensitiviteit vooral als een teken van zwakte en worsteling met het leven. Je ervaart jezelf als klein en onbelangrijk.

Je ziet mogelijkheden en kansen. Hierbij maak je gebruik van je kwaliteiten maar erken je ook je tekortkomingen. Indien nodig vraag je hulp aan je omgeving of schakel je mensen met een bepaalde expertise ten aanzien van je probleemsituatie in.

Omgaan met je hoogsensitiviteit is jouw eigen verantwoordelijkheid. In deze fase is het belangrijk je bewust te zijn van je kwaliteiten zodat je deze kunt inzetten om van je hoogsensitieve karaktereigenschap te kunnen genieten. Weet je niet hoe, dan kun je bijvoorbeeld een tijdje HSP begeleiding inschakelen ter ondersteuning.

Fase 5 Klagen | Initiatief


Tijdens deze fase ga je inadequaat gedrag te vertonen. Kenmerken hiervan zijn bijvoorbeeld klagen, roddelen, mopperen, mokken en je terug trekken in jezelf. Het verzinnen van allerlei smoesjes om er maar niets aan te hoeven doen passen hier ook bij.

Dit uit zich in klagen over het hoogsensitief zijn maar ook over het feit dat anderen in de maatschappij je niet begrijpen. Je kunt daar net als in de eerste fase, wel even van balen maar belangrijk is om dit niet je focus te laten blijven. Dit versterkt je negatieve gevoel over je sensitiviteit namelijk alleen maar.

Het is tijd om in actie te komen en te gaan handelen. Dit kan, afhankelijk van de probleemsituatie een kleine of grote stap zijn. Hiermee neem je jouw verantwoordelijkheid in de situatie. Wanneer hier meer mensen bij betrokken zijn, de verantwoordelijkheid voor jouw aandeel.

Gelet op alle voorgaande fases is het nu aan jou hoe je gaat handelen ten aanzien van je hoogsensitiviteit. Kies afhankelijk van waar jij behoefte aan hebt een manier die bij je past. Dit kan voor iedereen weer anders zijn, luister dus vooral goed naar jezelf. Alleen dan vind je jouw eigen positieve HSP flow!

Fase 6 Herhaling | Einde probleem


De fase van selffulfilling prophecy. De DIP cirkel kenmerkt zich door automatische reacties op een probleemsituatie. Als deze niet doorbroken wordt blijft dit een vicieuze cirkel waarbij het probleem vaak groter of erger wordt.

Vertaald naar je hoogsensitiviteit krijg je alleen maar meer last van je valkuilen en je gevoel dat je hier niets aan kunt doen. Daar baal je op je beurt weer van en de cirkel is rond…

Je bent uit de probleemsituatie gestapt. Je hebt je verantwoordelijkheid genomen en het resultaat is dat je de probleemsituatie de baas bent geworden. Het wil niet zeggen dat, afhankelijk van de situatie, de omstandigheden over zijn maar wel dat je jouw houding ten opzichte ervan hebt veranderd. Soms blijkt je handelen niet het gewenste effect, kijk dan opnieuw vanuit de bovenste cirkel naar de situatie.

YOU DID IT! Je hebt je manier gevonden om samen met je hoogsensitiviteit in het leven te staan. We blijven in het leven uitdagingen krijgen en misschien komt er iets nieuws aan de oppervlakte wat hierin je aandacht vraagt. Je kunt dan altijd weer opnieuw de bovenste cirkel doorlopen.

Fase 7 Geniet van je resultaat!

Geniet van je resultaat! Je mag trots zijn op wat je bereikt hebt voor jezelf.

Een nieuwe weg kiezen in de bovenste cirkel vergt soms heel wat moed en is in eerste instantie niet altijd de makkelijkste weg. Maar het resultaat is dat je nu leeft vanuit een positieve HSP flow veel relaxter wordt op de lange termijn. Want wanneer je de situatie waarin je je bevindt erkent kun je er iets mee doen.

Mijn naam is Maaike Kruijsen, ik ben HSP coach en begeleid hoogsensitieve mensen (HSP) naar een fijn & ontspannen leven.  ♥.Ik deel handige tips en informatie over hoogsensitiviteit op deze website en via social media Facebook, Instagram, Pinterest